Czy polski e-commerce czeka rewolucja zwrotów? Przycisk odstąpienia od umowy a stan prawny w Polsce
Czy polski e-commerce czeka rewolucja zwrotów? Przycisk odstąpienia od umowy a stan prawny w Polsce
Wokół Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2673 pojawiło się w branży e-commerce wiele istotnych wątpliwości interpretacyjnych oraz prawnych. W przestrzeni publicznej powszechnie wskazywano datę 19 czerwca 2026 r. jako moment wejścia w życie bezwzględnego obowiązku implementacji tzw. przycisku odstąpienia od umowy (one-click withdrawal albo cancel button).
Jak w rzeczywistości kształtuje się sytuacja prawna polskich sprzedawców e-commerce i czy brak krajowej ustawy oznacza, że temat można całkowicie zignorować lub odłozyć w czasie?
Założenia dyrektywy unijnej
Dyrektywa (UE) 2023/2673 ma na celu zrównanie łatwości odstąpienia od umowy z procesem samego zakupu towaru lub usługi. Wprowadzany do dyrektywy 2011/83/UE art. 11a przewiduje obowiązek udostępnienia konsumentom trwale dostępnej, dwuetapowej funkcji w interfejsie sklepu lub aplikacji mobilnej.
Mechanizm ten ma umożliwiać odstąpienie od umowy w pełni online tj. bez konieczności kontaktu z obsługą, redagowania wiadomości e-mail czy wypełniania nadmiernie rozbudowanych formularzy
Obecny stan prawny w Polsce
W przeciwieństwie do unijnych rozporządzeń, dyrektywa wymaga implementacji do krajowego porządku prawnego - w tym wypadku nowelizacji polskiej Ustawy o prawach konsumenta. Zgodnie z unijnym harmonogramem państwa członkowskie miały czas na przyjęcie przepisów krajowych do 19 grudnia 2025 r., a same normy krajowe miały zacząć obowiązywać najdalej od 19 czerwca 2026 r.
Pomimo tego polski ustawodawca nie zakończył implementacji dyrektywy, a projekt ustawy wycofano z prac legislacyjnych.
Na gruncie prawa krajowego brakuje zatem w tej chwili przepisu rangi ustawowej, który nakładałby bezpośredni obowiązek wdrożenia omawianego mechanizmu w polskim sklepie internetowym.
Dopóki polski parlament nie uchwali odpowiedniej nowelizacji, a ustawa nie wejdzie w życie, Prezes UOKiK ani sądy nie będą jeszcze mogły stosować mechanizmu sankcyjnego wynikającego z nowego art. 11a wobec polskich e-commerce'ów.
Sprzedaż transgraniczna
Brak polskiej ustawy nie oznacza jednak, że kwestię tę można zignorować czy odłożyć w czasie - szczególnie jeśli prowadzisz sprzedaż do konsumentów z innych państw członkowskich Unii Europejskiej.
Zgodnie z przepisami prawa prywatnego międzynarodowego (w tym rozporządzeniem tzw. Rzym I), kierowanie działalności handlowej do konsumenta z innego państwa UE może wiązać się z koniecznością zapewnienia mu ochrony wynikającej z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa jego miejsca zamieszkania. Jeżeli dany kraj UE dokonał już skutecznej implementacji dyrektywy, zagraniczny organ ochrony konsumentów może wymagać spełnienia tych norm od sklepu kierującego sprzedaż na jego rynek.
Co warto zrobić już teraz?
Wdrożenie mechanizmu odstąpienia przez przycisk to nie tylko kwestia dodania jednego elementu na stronie internetowej - proces ten może wymagać zmian w regulaminie, interfejsie sklepu oraz w logistyce obsługi zwrotów i systemach magazynowo-księgowych.
Przedsiębiorcy prowadzący e-commerce powinni już teraz:
- sprawdzić, do jakich państw kierowana jest sprzedaż,
- zweryfikować obowiązki prawne na poszczególnych rynkach zagranicznych,
- sprawdzić możliwości techniczne platformy sklepowej
- przeanalizować regulamin i dotychczasową procedurę zwrotów,
- zaplanować wdrożenie elektronicznej funkcji odstąpienia z wyprzedzeniem.
Prowadząc sklep internetowy, warto już teraz zaplanować prace programistyczne i zweryfikować swoje procedury zwrotów, aby wejście w życie znowelizowanej ustawy o prawach konsumenta nie zastało Twojego biznesu bez gotowych rozwiązań czy procedur.
Autorzy: Natalia Ptaszek, adw. Julia Armata, specjalizująca się w prawie nowych technologii, obsłudze firm z branży e-commerce, jak i we wdrożeniu przepisów unijnych.
Prowadzisz sklep internetowy i masz wątpliwości, jak dostosować regulamin oraz ścieżkę zakupową do nadchodzących wymogów unijnych? Skontaktuj się z nami, aby przeprowadzić audyt prawny Twojego e-commerce, a następnie wdrożyć potrzebne zmiany: Kontakt.
